Οξεία αμυγδαλίτιδα

Οξεία αμυγδαλίτιδα στα παιδιά

Συμπτώματα – Θεραπεία – Οδηγίες βάσει διεθνών πρωτοκόλλων (NHS & Αομερικανικών κατευθυντήριων οδηγιών)

Η οξεία αμυγδαλίτιδα είναι μία από τις πιο συχνές λοιμώξεις της παιδικής ηλικίας και αποτελεί τις βασικότερες αιτίες πονόλαιμου. Προκαλείται είτε από ιούς είτε από βακτήρια (κυρίως στρεπτόκοκκο τύπου Α).

Στις περισσότερες περιπτώσεις είναι ήπια και υποχωρεί μόνη της μέσα σε λίγες ημέρες. Ωστόσο, η σωστή εκτίμηση από παιδο-ΩΡΛ βοηθά να αναγνωριστούν τα παιδιά που χρειάζονται ειδική θεραπεία και να αποφευχθεί η άσκοπη χρήση αντιβιοτικών. 

Τι είναι η αμυγδαλίτιδα

Οι αμυγδαλές είναι μέρος του ανοσοποιητικού συστήματος και βρίσκονται στο πίσω μέρος του λαιμού.  Συμμετέχουν στην άμυνα του οργανισμού απέναντι σε μικρόβια.

Όταν μολυνθούν, διογκώνονται και προκαλούν πόνο, πυρετό και δυσκολία στην κατάποση.

Συχνότερα συμπτώματα 

Σύμφωνα με διεθνείς παιδιατρικές και ΩΡΛ οδηγίες, η οξεία αμυγδαλίτιδα μπορεί προκαλέσει:

• Πονόλαιμο
• Πόνο κατά την κατάποση (οδυνοφαία)
• Πυρετό (συχνά πάνω από 38⁰C)
• Διογκωμένες, κόκκινες αμυγδαλές
• Λευκές πλάκες ή πύον στις αμυγδαλές
• Κακοσμία στόματος
• Πρησμένους λεμφαδένες στον λαιμό
• Κεφαλαλγία
• Κακουχία και κόπωση
• Μειωμένη όρεξη

Σε μικρότερα παιδιά μπορεί επίσης να εμφανιστούν:

• Πόνος στην κοιλιά
• Ναυτία ή έμετος
• Ευερεθιστότητα 
• Άρνηση λήψης τροφής

Ιογενής ή μικροβιακή αμυγδαλίτιδα

Οι περισσότερες περιπτώσεις είναι ιογενείς και δεν χρειάζονται αντιβίωση.

Πιο πιθανό να είναι ιογενής όταν υπάρχει:

• Βήχας
• Συνάχι
• Βραχνάδα
• Ήπιος πυρετός

Πιο πιθανό να είναι στρεπτοκοκκική όταν υπάρχει:

• Υψηλός πυρετός
• Έντονος πόνος
• Πλάκες στις αμυγδαλές
• Διογκωμένοι λεμφαδένες
• Απουσία βήχα

Η διάγνωση επιβεβαιώνεται, όταν χρειάζεται, με: 

• Strep test
• Καλλιέργεια φαρυγγικού επιχρήσματος
• Εξετάσεις αίματος

Πότε χρειάζεται αντιβίωση?

Η αντιβιοτική αγωγή χορηγείται μόνο όταν υπάρχει υποψία ή επιβεβαίωση μικροβιακής λοίμωξης.

Συνήθως χρησιμοποιούνται:

• Αμοξυκιλλίνη (π.χ Amoxil)
• Αμοξυκιλλίνη/κλαβουλανικό (π.χ Augmentin)

Διάρκεια θεραπείας:

• 7-10 ημέρες

Σε περίπτωση  αλλεργίας στην πενικιλίνη, πρέπει να ενημερωθεί ο ιατρός για επιλογή εναλλακτικής αγωγής.

🔴 Σημαντικό:

Ακόμα κι αν το παιδί βελτιωθεί γρήγορα, η αγωγή πρέπει να ολοκληρώνεται πλήρως ώστε να προληφθούν επιπλοκές.

Πότε πρέπει να δει το παιδί ιατρός άμεσα

Το παιδί σας θα πρέπει να εξεταστεί από ειδικό εάν:

• Δεν μπορεί να καταπιεί υγρά
• Έχει δυσκολία στην αναπνοή
• Έχει έντονη σιελόρροια (του τρέχουν τα σάλια)
• Έχει υψηλό πυρετό που επιμένει
• Έχει έντονο πόνο στην μία πλευρά του λαιμού
• Δεν βελτιώνεται μετά από 3 ημέρες

Πιθανές επιπλοκές της οξείας αμυγδαλίτιδας

Οι επιπλοκές είναι σπάνιες, αλλά περιλαμβάνουν:

🔹Περιαμυγδαλικό απόστημα

Συλλογή πύου μεταξύ αμυγδαλής και φάρυγγα (άνω φαρυγγικός σφιγκτήρας). Το παιδί θα έχει εμφανή επιδείνωση των συμπτωμάτων.

Εμφανίζεται σε περίπου 1 στα 1000 παιδιά και αντιμετωπίζεται με παροχέτευση υπό γενική αναισθησία και αντιβιοτικά.

🔹 Ρευματικός πυρετός

Συστηματική φλεγμονή που μπορεί να επηρεάσει αρθρώσεις και καρδιακές βαλβίδες.

🔹 Σπειραματονεφρίτιδα

Φλεγμονή των νεφρικών σπειραμάτων ( “φίλτρα” τον νεφρών), με συμπτώματα όπως αιματουρία, έμετο, οίδημα.

🔹 Οστρακιά

Υψηλός πυρετός, κακουχία και χαρακτηριστικό εξάνθημα στο σώμα. (κοκκινάδα σε μεγάλες πλάκες)

Πότε χρειάζεται αμυγδαλεκτομή?

Η αμυγδαλεκτομή ενδείκνυται σε περιπτώσεις συχνών υποτροπών:

• > 5-7  σε 1 έτος, ή
• ≥ 4-5 επεισόδια/έτος για 2 συνεχόμενα έτη, ή
• ≥ 2-3  επεισόδια/έτος για 3 συνεχόμενα έτη

ή όταν οι λοιμώξεις επηρεάζουν σημαντικά την ποιότητα ζωής του παιδιού.

👉 Διαβάστε περισσότερα για την αμυγδαλεκτομή εδώ

1 – Plain Language Summary for Patients: Tonsillectomy in Children. Finestone S, Giordano T, Mitchell R, et al. Otolaryngol Head Neck Surg. 2019:160(2);206-212. American Academy of Otolaryngology, Head and Neck Surgery

2 – Clinical Practice Guideline: Tonsillectomy in Children (Update) – Executive Summary. Mitchell R, Archer S, Ischman S, et al. Otolaryngol Head and Neck Surg. 2019:160(2);187-205. American Academy of Otolaryngology, Head and Neck Surgery

Μήνυμα προς τους γονείς

• Οι περισσότερες αμυγδαλίτιδες είναι ήπιες και περνούν μόνες τους
• Τα αντιβιοτικά δεν είναι πάντα απαραίτητα
• Η σωστή εκτίμηση από παιδο-ΩΡΛ εξασφαλίζει τη σωστή θεραπεία
• Σε συχνές υποτροπές υπάρχει λύση με εξειδικευμένη αντιμετώπιση

Η εξατομικευμένη προσέγγιση και η σωστή ενημέρωση των γονέων είναι το κλειδί για την ασφαλή και αποτελεσματική αντιμετώπιση της νόσου,